แผนโปรเจกต์เว็บไซต์ มีไว้สำหรับช่วงรอยต่อระหว่างขั้นตอน โปรเจกต์มักล่าช้าตรงนั้น มากกว่าในงานดีไซน์หรือโค้ด งานหยุดชะงัก เพราะทุกคนรอข้อความ รอการอนุมัติ รอรหัสล็อกอินที่ไม่มีใครหาเจอ หรือรอคำแปล ที่เริ่มแปลก่อนต้นฉบับจะนิ่ง
คู่มือนี้เขียนสำหรับคนที่ดูแลโปรเจกต์ฝั่งลูกค้า ซึ่งหลายคนทำเป็นครั้งแรก ผู้ให้บริการของคุณจะมีขั้นตอนของเขาเอง ส่วนคู่มือนี้คือครึ่งที่อยู่ฝั่งคุณ ได้แก่ ต้องเตรียมอะไรไว้ ใครเป็นคนตัดสินใจ และอะไรที่กำหนดไทม์ไลน์จริง ๆ
คำตอบสั้น ๆ
แผนโปรเจกต์เว็บไซต์ ระบุขั้นตอนของโปรเจกต์ ใครรับผิดชอบแต่ละขั้น อะไรต้องพร้อมก่อนขั้นถัดไปจะเริ่ม และใครเป็นคนอนุมัติ โปรเจกต์ทั่วไปมีแปดขั้นตอน:
- บรีฟและข้อเสนอ
- Discovery (สำรวจข้อมูลก่อนเริ่มงาน)
- แผนผังเว็บไซต์และการวางแผนคอนเทนต์
- การออกแบบ
- การพัฒนา
- ใส่คอนเทนต์และแปลภาษา
- การทดสอบ
- เปิดตัว และช่วงสัปดาห์แรกหลังจากนั้น
ระยะเวลาขึ้นอยู่กับขอบเขตงาน ความพร้อมของคอนเทนต์ จำนวนผู้อนุมัติและจำนวนภาษา และระบบที่เว็บไซต์ต้องเชื่อมต่อเป็นหลัก ไทม์ไลน์ควรกำหนดไว้ ในข้อเสนอที่เป็นลายลักษณ์อักษร พร้อมกำหนดวันส่งงานสำคัญ (milestone) ของทั้งสองฝั่ง
แปดขั้นตอนของโปรเจกต์เว็บไซต์
ในทางปฏิบัติ ขั้นตอนต่าง ๆ ซ้อนทับกันได้ แต่ไม่มีขั้นไหนจบได้ ถ้ายังไม่ได้สิ่งที่ขั้นนั้นต้องใช้
1. บรีฟและข้อเสนอ
คุณอธิบายปัญหา ผู้ให้บริการตอบกลับด้วยแผนและราคา ถ้าคุณยังไม่แน่ใจว่าเว็บไซต์มีไว้เพื่ออะไร ให้ตกลงเรื่องนั้นก่อน ด้วย กลยุทธ์เว็บไซต์ ซึ่งจะทำให้ทุกการตัดสินใจหลังจากนั้นเร็วขึ้น
เตรียมไว้ บรีฟเป็นลายลักษณ์อักษร ที่ครอบคลุมเป้าหมาย กลุ่มเป้าหมาย การกระทำสำคัญ ภาษา การเชื่อมต่อระบบ ช่วงงบประมาณ ใครเป็นคนตัดสินใจ และกำหนดเส้นตายที่สำคัญจริง ๆ คู่มือ วิธีเขียนบรีฟเว็บไซต์ ของเรามีเทมเพลตให้
ระวัง ข้อเสนอที่ให้ราคา โดยไม่ระบุหน้า ฟีเจอร์ รอบการแก้ไข สิ่งที่ไม่รวม และ milestone
2. Discovery
ผู้ให้บริการตรวจบรีฟของคุณ เทียบกับข้อมูลจริง เช่น การสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง ข้อมูลจาก Analytics และ Search Console คอนเทนต์ปัจจุบัน และระบบที่เว็บไซต์ต้องเชื่อมต่อ โปรเจกต์ง่าย ๆ รวมขั้นนี้ไว้ในการคุยเรื่องข้อเสนอ ส่วนโปรเจกต์ที่ซับซ้อน ต้องแยกเป็นช่วงงานของตัวเอง ตามที่คู่มือ ช่วง discovery ของเว็บไซต์ ของเราอธิบายไว้
เตรียมไว้ สิทธิ์เข้าถึงแบบระบุชื่อผู้ใช้ สำหรับ Google Analytics Search Console โฮสติ้ง และผู้ให้บริการจดโดเมน แทนการแชร์รหัสผ่าน ในทุกบริการที่ทำได้ พร้อมเวลาสัมภาษณ์เพื่อนร่วมงานคนสำคัญ
3. แผนผังเว็บไซต์และแผนคอนเทนต์
ตกลงโครงสร้างกัน ว่ามีหน้าอะไรบ้าง จัดกลุ่มอย่างไร ต้องใช้เทมเพลตไหน และในเว็บไซต์หลายภาษา หน้าไหนมีในภาษาไหน ในการรีดีไซน์ รายการ URL เก่าที่ต้อง redirect เริ่มต้นที่ขั้นนี้
ทุกหน้ายังต้องมีเจ้าของ บรีฟสั้น ๆ และกำหนดส่ง ซึ่งเป็นขั้นที่คนดูแลโปรเจกต์ครั้งแรก มักประเมินต่ำไป คู่มือ แผนคอนเทนต์เว็บไซต์ ของเรา อธิบายตั้งแต่การสำรวจคอนเทนต์ จนถึงการอนุมัติ
เตรียมไว้ การตัดสินใจว่าจะเก็บ เขียนใหม่ รวม หรือตัด สำหรับทุกหน้าปัจจุบัน และชื่อผู้รับผิดชอบ สำหรับทุกหน้าใหม่
4. การออกแบบ
เทมเพลตหลักมาก่อน เช่น หน้าแรก และหน้าบริการทั่วไป แล้วจึงเป็นหน้าที่เหลือ ดีไซน์ดึงความคิดเห็นมากที่สุด เพราะเป็นส่วนที่มองเห็น แต่เป็นแค่หนึ่งในแปดขั้นตอน โครงสร้าง คอนเทนต์ การพัฒนา และการทดสอบ ที่อยู่รอบ ๆ งานดีไซน์ ก็มีผลพอ ๆ กันว่า เว็บไซต์จะสร้างการติดต่อสอบถามได้หรือไม่
เตรียมไว้ แนวทางแบรนด์ ไฟล์โลโก้ รูปถ่ายจริง และร่างข้อความของหน้าหลัก ถ้อยคำจริง เผยให้เห็นปัญหา ที่ข้อความตัวอย่างซ่อนไว้
ระวัง ฟีดแบ็กที่แยกกันมาจากเพื่อนร่วมงานหลายคน ให้แก้ความขัดแย้งกันเองภายในก่อน แล้วส่งฟีดแบ็กรวมชุดเดียวต่อหนึ่งรอบ
5. การพัฒนา
ดีไซน์ที่อนุมัติแล้ว กลายเป็นเว็บไซต์ที่ใช้งานได้บนเซิร์ฟเวอร์ staging ซึ่งเป็นสำเนาที่ไม่เปิดสาธารณะ ที่คุณตรวจดูได้ก่อนขึ้นระบบจริง ได้แก่ เทมเพลต ระบบแก้ไขเนื้อหา แบบฟอร์ม การเชื่อมต่อระบบ และการติดตามผล ความเร็ว เลย์เอาต์บนมือถือ และการเข้าถึงสำหรับทุกคน ควรสร้างไว้ตั้งแต่แรก ไม่ใช่มาแก้ตอนท้าย
เตรียมไว้ บัญชี และผู้ติดต่อ ของทุกระบบที่เชื่อมต่อ เช่น CRM หรือเครื่องมือจอง การเชื่อมต่อมักต้องรอคนเหล่านี้ มากกว่ารอนักพัฒนา การเชื่อมต่อระบบกับเว็บไซต์ อธิบายว่าต้องระบุอะไรบ้าง
6. ใส่คอนเทนต์และแปลภาษา
ใส่ข้อความและรูปภาพฉบับสุดท้ายทีละหน้า พร้อม title meta description และ alt text การแปลควรเริ่มจากต้นฉบับที่อนุมัติแล้ว ไม่ใช่ฉบับร่าง และควรมีผู้ตรวจที่ใช้ภาษานั้นคล่อง ตรวจแต่ละภาษาบนหน้าจริง ซึ่งเป็นที่ที่การตัดบรรทัดแปลก ๆ และข้อความบนปุ่มที่ยังไม่ได้แปล จะโผล่ออกมา
เตรียมไว้ ข้อความที่อนุมัติแล้วในทุกภาษา ตามวันที่ในแผนคอนเทนต์ นี่คือจุดที่หลายโปรเจกต์สะดุด เพราะต้องพึ่งคนที่มีงานประจำอย่างอื่น
7. การทดสอบ
ผู้ให้บริการตรวจแบบฟอร์ม redirect ความเร็ว เบราว์เซอร์ อุปกรณ์ และพื้นฐานการเข้าถึง ในขณะเดียวกัน ฝั่งของคุณทำการทดสอบการยอมรับของผู้ใช้ (user acceptance testing) คือ อ่านทุกหน้า ส่งทุกแบบฟอร์ม และยืนยันว่าการติดต่อสอบถามแต่ละครั้ง ไปถึงกล่องอีเมลที่ถูกต้อง
เตรียมไว้ รายการปัญหาที่ใช้ร่วมกันชุดเดียว แต่ละข้อมีที่อยู่ของหน้า อุปกรณ์ สิ่งที่คาดหวัง และภาพหน้าจอ แยกเป็น “ต้องแก้ก่อนเปิดตัว” และ “รอได้”
8. เปิดตัวและช่วงสัปดาห์แรก
เว็บไซต์ขึ้นระบบจริง redirect เริ่มทำงาน และตามด้วยการส่งมอบ คือ รหัสล็อกอินผู้ดูแลระบบ การสอนทีมของคุณแก้ไขเว็บไซต์ และผู้ติดต่อที่ระบุชื่อ สำหรับแจ้งปัญหา ช่วงสัปดาห์แรกสำคัญพอ ๆ กับวันเปิดตัว ให้เฝ้าดูการติดต่อสอบถาม การจัดทำดัชนี (indexing) และหน้าที่หายไป แล้วแก้สิ่งที่ผู้เข้าชมจริงเผยให้เห็น จากนั้นเข้าสู่ จังหวะการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง แทนการรอรีดีไซน์ครั้งถัดไป
เตรียมไว้ วันเปิดตัวที่ทุกคนที่เกี่ยวข้องพร้อม และเจ้าของเว็บไซต์ที่ระบุชื่อ หลังการส่งมอบ
บทบาทและความรับผิดชอบในโปรเจกต์เว็บไซต์
ความล่าช้าจำนวนมาก สืบย้อนไปได้ถึงบทบาทที่ไม่มีใครรับ ในโปรเจกต์ที่เล็กกว่า คนคนเดียวรับได้หลายบทบาท ตราบที่ทุกบทบาทมีชื่อคนกำกับ ฝั่งลูกค้า:
- ผู้ตัดสินใจ มีคำตัดสินสุดท้าย เรื่องขอบเขต ดีไซน์ และการเปิดตัว เป็นคนเดียว แม้จะปรึกษาคนอื่น
- ผู้ดูแลโปรเจกต์ ดูแลแผน รวบรวมฟีดแบ็ก และตามคอนเทนต์
- เจ้าของคอนเทนต์ ผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนั้น ตั้งแต่ฝ่ายขายไปจนถึงฝ่ายบุคคล ที่เขียนหรืออนุมัติหน้าของตัวเอง
- ผู้ตรวจภาษา คนที่ใช้ภาษานั้นคล่อง ที่ตรวจแต่ละภาษาบน staging
- เจ้าของระบบ คนที่ดูแลโดเมน อีเมล CRM หรือระบบจอง
ฝั่งผู้ให้บริการ ควรมีผู้ติดต่อหลักหนึ่งคน บวกทักษะด้านกลยุทธ์ UX การออกแบบ การพัฒนา คอนเทนต์ และ SEO ที่ขอบเขตงานของคุณต้องใช้ ให้ถามว่าใครดูแลแต่ละด้าน และคนที่วางแผนเว็บไซต์ เป็นคนสร้างด้วยหรือไม่
อะไรกำหนดไทม์ไลน์จริง ๆ
คุณควบคุมปัจจัยเหล่านี้ได้ มากกว่าที่คิด
ขอบเขต: จำนวนเทมเพลตสำคัญกว่าจำนวนหน้า
สำหรับการออกแบบและพัฒนา หน้าสินค้ายี่สิบหน้าที่ใช้เลย์เอาต์เดียวกัน อาจใช้แรงน้อยกว่า ห้าหน้าที่หน้าตาต่างกันหมด แต่สำหรับคอนเทนต์และการแปล กลับตรงกันข้าม เพราะทุกหน้าและทุกภาษาเพิ่มงาน การเชื่อมต่อระบบ มักเป็นรายการที่คาดเดายากที่สุด เพราะแต่ละตัว ขึ้นอยู่กับอีกระบบหนึ่ง และคนที่ดูแลระบบนั้น
ความพร้อมของคอนเทนต์
การออกแบบเริ่มจากร่างข้อความได้ แต่การทดสอบต้องใช้คอนเทนต์ฉบับสุดท้าย และการแปลต้องใช้ต้นฉบับที่อนุมัติแล้ว คอนเทนต์ที่มาช้า จะดันทุกขั้นตอนหลังจากนั้นให้ช้าตาม นี่คือเหตุผลที่กำหนดส่งคอนเทนต์ ถูกนับถอยหลังจากวันเปิดตัว
ผู้อนุมัติและจำนวนภาษา
ผู้อนุมัติที่เพิ่มขึ้นแต่ละคน เพิ่มการรีวิวหนึ่งรอบ การรีวิวต่อกันเป็นทอด ๆ จะสะสมเวลา และฟีดแบ็กที่ขัดกัน อาจทำให้ต้องแก้เกินจำนวนรอบ ที่ข้อเสนอกำหนดไว้ ทุกภาษาเพิ่มงานแปล การตรวจบนหน้าจริง title และ description ของตัวเอง และการทดสอบแบบฟอร์ม ภาษาต่าง ๆ จะเดินหน้าพร้อมกันได้ ก็ต่อเมื่อผู้ตรวจทุกคนว่างพร้อมกัน การวางแผนเว็บไซต์หลายภาษา อธิบายขั้นตอนการทำงาน
เขียนไทม์ไลน์เป็นลายลักษณ์อักษร
ไทม์ไลน์ควรอยู่ ในข้อเสนอที่เป็นลายลักษณ์อักษร ไทม์ไลน์ที่ดีควรแสดง:
- milestone ที่มีวันที่ ของทั้งสองฝั่ง ไม่ใช่แค่ของผู้ให้บริการ
- ความเชื่อมโยงระหว่างงาน เช่น การออกแบบเริ่ม เมื่ออนุมัติแผนผังเว็บไซต์แล้ว
- ช่วงเวลารีวิว สำหรับฟีดแบ็กแต่ละรอบ
- จะเกิดอะไรกับวันที่ถัดไป ถ้าฝั่งใดฝั่งหนึ่งล่าช้า
- วันเปิดตัวเป้าหมาย ที่ขึ้นอยู่กับการอนุมัติหลังการทดสอบ
งาน SEO ควรอยู่ตรงไหนในแผน
SEO ไม่ใช่ขั้นตอนสุดท้าย ถ้าปล่อยไว้จนถึงช่วงทดสอบ SEO ก็ช่วยกำหนดโครงสร้างไม่ทันแล้ว
- Discovery: คำค้นหาที่คุณติดอยู่แล้ว สิ่งที่ลูกค้าค้นหา และในการรีดีไซน์ หน้าที่ต้องปกป้องทราฟฟิกไว้
- แผนผังเว็บไซต์: หน้าที่วางแผนรอบการค้นหาจริง URL ที่สะอาด และแผนที่ redirect
- การพัฒนา: title และ description ที่แก้ไขได้ structured data แผนผังเว็บไซต์แบบ XML และเทมเพลตที่เร็วและใช้บนมือถือได้ดี
- ใส่คอนเทนต์: title description และหัวข้อ ของแต่ละหน้า ในแต่ละภาษา
- เปิดตัว: ทดสอบ redirect แล้ว และส่งแผนผังเว็บไซต์ใน Search Console
ผู้ให้บริการแต่ละเจ้า รวมงานส่วนนี้ไว้ไม่เท่ากัน จึงควรยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร คู่มือ ทำเว็บไซต์รวม SEO ด้วยไหม ของเรา มีเช็กลิสต์ไว้แนบกับใบเสนอราคาใดก็ได้ และในการรีดีไซน์ เช็กลิสต์ SEO สำหรับการย้ายเว็บไซต์ ก็ควรอยู่ในแผนด้วย
เช็กความพร้อมก่อนเปิดตัว
ก่อนยืนยันวันขึ้นระบบจริง ทุกข้อตรงนี้ควรถูกติ๊กแล้ว:
สำหรับข้อสุดท้าย ให้ใช้ เช็กลิสต์ก่อนเปิดตัวเว็บไซต์ ของเรา ทดสอบบน staging แล้วทดสอบอีกครั้ง เมื่อเว็บไซต์ขึ้นระบบจริง
คำถามที่พบบ่อย
โปรเจกต์เว็บไซต์ใช้เวลานานแค่ไหน?
ไม่มีตัวเลขเดียวที่ตอบได้อย่างซื่อตรง ถ้าไม่รู้จำนวนเทมเพลต ภาษา และการเชื่อมต่อระบบ และไม่รู้ว่าคอนเทนต์และการอนุมัติ จะมาเร็วแค่ไหน ให้ขอ milestone ที่มีวันที่ของทั้งสองฝั่ง เพื่อให้เห็นว่าวันไหนขึ้นอยู่กับคุณ
ใครควรดูแลโปรเจกต์ฝั่งลูกค้า?
คนที่มีเวลาตามคอนเทนต์ และมีอำนาจยุติความเห็นที่ไม่ตรงกัน หรือเข้าถึงคนที่มีอำนาจนั้นได้โดยตรง คนที่ตำแหน่งสูงที่สุด มักไม่ใช่ตัวเลือกที่ดี เพราะแทบไม่มีเวลาว่างเหลือ ในแต่ละสัปดาห์
ถ้าอยากเพิ่มหน้าหรือฟีเจอร์ระหว่างทางล่ะ?
แจ้งเป็นคำขอเปลี่ยนแปลง และขอผลกระทบต่อค่าใช้จ่ายและไทม์ไลน์ เป็นลายลักษณ์อักษร ก่อนเริ่มงานใด ๆ สิ่งที่เพิ่มหลายอย่าง ควรเก็บไว้ทำในเฟสสอง เมื่อข้อมูลผู้เข้าชมจริง บอกได้ว่าจำเป็นหรือไม่
ควรกำหนดวันเปิดตัวตั้งแต่แรกไหม?
ตั้งเป้าหมายไว้ได้ แต่ยืนยันวันขึ้นระบบจริง เมื่อการทดสอบได้รับอนุมัติแล้วเท่านั้น ถ้ามีกำหนดเส้นตายตายตัว เช่น การเปิดตัวสินค้า หรืองานอีเวนต์ ให้ปกป้องวันนั้น ด้วยการลดสิ่งที่จะเปิดตัวในวันแรกลง ไม่ใช่ตัดการทดสอบ หรือการตรวจคอนเทนต์
ขั้นตอนต่อไป
แผนโปรเจกต์เว็บไซต์ ไม่ต้องใช้ซอฟต์แวร์พิเศษ เอกสารที่แชร์กัน ซึ่งมีแปดขั้นตอน ชื่อคนกำกับทุกบทบาท และวันที่ของทั้งสองฝั่ง ช่วยลดการรอคอย ที่ทำให้โปรเจกต์ยืดเยื้อได้มาก เริ่มจากบรีฟ เพราะทุกขั้นตอนหลังจากนั้น รับช่องโหว่ของบรีฟไปด้วย และอ่าน ทำไมโปรเจกต์เว็บไซต์ล้มเหลว เพื่อดูสัญญาณเตือนล่วงหน้า ที่ควรจับตา
ถ้าคุณกำลังวางแผนเว็บไซต์ใหม่ หน้า ออกแบบและพัฒนาเว็บไซต์ ของเรา แสดงว่าเราดำเนินขั้นตอนเหล่านี้อย่างไร ตั้งแต่การคุยครั้งแรก จนถึงการส่งมอบ จะเปลี่ยนเว็บไซต์เดิม? บริการ รีดีไซน์เว็บไซต์ ของเรา เพิ่มสิ่งที่เว็บไซต์ที่ใช้งานอยู่ต้องมี คือ redirect URL เก่าทุกรายการ และเปิดตัวโดยไม่มีช่วงเว็บล่ม หรือ ส่งบรีฟมาให้เรา หลังโทรคุยฟรี 30 นาที คุณจะได้รับข้อเสนอโครงการแบบราคาคงที่ พร้อมขอบเขตงานและไทม์ไลน์ เป็นลายลักษณ์อักษร ภายในสามวันทำการ